รักสยาม หนังสือเก่า

บทความ

บันทึกเหตุการณ์ น้ำท่วมครั้งสำคัญในประเทศสยาม

01-09-2557 23:27:30น.

ภาพน้ำท่วมในอดีต บริเวณอนุเสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

              ด้วยเหตุที่สยาม เป็นพื้นที่ราบลุ่ม บ้านเมืองของเราจึงเต็มไปด้วยคูคลอง ทั้งที่เป็นคลองที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและคลองที่สร้างด้วยฝีมือมนุษย์ที่มีมาตั้งแต่ครั้งโบราณตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี นับเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษของเราโดยแท้  จากการที่มีคูคลองจำนวนมากนั้น กรุงรัตนโกสินทร์จึงได้รับขนานนามว่า “เวนิชตะวันออก”

ภาพน้ำท่วมในสมัยรัชกาลที่ 5

           บ้านเมืองของเราครั้งก่อน สงบ ร่มเย็น เมื่อประเทศของเราเริ่มมีวัฒนาการเจริญก้าวหน้ามากขึ้น ประชากรเพิ่มมากขึ้น จากเดิมที่มีห้วย หนอง คลอง บึง เป็นจำนวนมากที่ใช้เป็นเส้นทางสัญจรและยังใช้เป็นแหล่งระบายน้ำตามธรรมชาติได้เป็นอย่างดี เมื่อความเจริญเข้ามามากขึ้น พื้นที่คลอง บึง ต่าง ๆ ถูกถมให้เป็นถนนหนทาง กลายเป็นอาคารบ้านเรือนสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ เพื่อรองรับกับความเจริญและปริมาณประชากรที่เพิ่มมากขึ้น จึงทำให้แหล่งระบายน้ำธรรมชาติมีน้อยลงตามไปด้วย เมื่อยามเมื่อน้ำเหนือไหลหลาก น้ำทะเลหนุน และเหตุแผ่นดินทรุดตัว เหตุนี้ประเทศสยามของเราจึงประสบกับปัญหาน้ำท่วมอยู่เสมอ  

            ปัญหาน้ำท่วมไม่ว่าจะเป็นในอดีตหรือปัจจุบัน  ปัญหาอย่างเดียวแต่สภาพบ้านเมืองที่แปรเปลี่ยนไปการดำรงชีวิตของผู้คนก็เปลี่ยนไป  สำหรับเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งสำคัญ ๆ ในสยามนับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันสรุปได้ ดังนี้

น้ำท่วมเยวราชในปี พ.ศ. 2493

น้ำท่วมใหญ่ปีมะเส็ง พ.ศ.2328 ในรัชกาลที่ 1 ซึ่งเป็นปีที่สร้างกำแพงพระนครและพระราชวังกรุงรัตนโกสินทร์เสร็จนั้นเอง ได้เกิดอุกทกภัยครั้งใหญ่ ปรากฏว่าระดับน้ำที่สนามหลวงลึกถึง 8 ศอก 10 นิ้ว

น้ำท่วมเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2362 ในรัชกาลที่ 2 ข้าวยากหมากแพงเหมือนครั้งแรก

น้ำท่วมเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2374 ในรัชกาลที่ 3 คราวนี้น้ำท่วมทั่วพระราชอาณาจักร และมากกว่าปีมะเส็ง

น้ำท่วมเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2402 ในรัชกาลที่ 4 และเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2410 อีกคราวหนึ่งแต่เสียหายไม่มาก เพียงท่วมภายนอกกำแพงพระราชวังเท่านั้น

น้ำท่วมเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2422 ในรัชกาลที่ 5 น้ำท่วมเพียงประตูพิมานไชยศรี

น้ำท่วม พ.ศ. 2460 ในรัชกาลที่ 6 น้ำท่วมลานพระบรมรูปทรงม้าถึงกับมีการแข่งเรือกันได้

น้ำท่วมใหญ่ ปี พ.ศ. 2485 เริ่มท่วมตั้งแต่ปลายเดือนกันยายนถึง 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2485 น้ำท่วมมากกว่าปี พ.ศ.2460 เกือบเท่าตัว เนื่องจากฝนตกหนักในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้ระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับสูงมาก ไหลล้นคันกั้นน้ำทั้งสองฝั่งแม่น้ำตลอดแนว โดยวัดระดับน้ำท่วมที่สะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ได้ 2.27 เมตร เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง

น้ำท่วม พ.ศ.2518 เนื่องจากพายุดีเปรสชั่นพาดผ่านตอนบนลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้มีปริมาณน้ำสูงทางภาคกลางตอนบน เป็นเหตุให้น้ำไหลล้นเข้าท่วมกรุงเทพมหานคร

น้ำท่วม พ.ศ. 2521 เกิดจากพายุ 2 ลูก คือ "เบส" และ "คิท" พาดผ่าน ขณะเดียวกันมีปริมาณน้ำไหลบ่าจากแม่น้ำป่าสักเป็นจำนวนมาก ทำให้เกิดน้ำไหลบ่าจากทุ่งด้านตะวันออกของกรุงเทพมหานครเข้าท่วมพื้นที่กรุงเทพมหานคร

น้ำท่วม พ.ศ. 2523เกิดปริมาณน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับสูงเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง ที่สะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ 2.00 เมตร ประกอบกับมีฝนตกในพื้นที่กรุงเทพมหานครในช่วง 4 วัน สูงถึง 200 มม. ทำให้เกิดน้ำท่วมขัง

น้ำท่วม พ.ศ. 2526 น้ำท่วมในปีนี้มีสภาพรุนแรงมาก เนื่องจากมีพายุพัดผ่านภาคเหนือและภาคกลางในช่วงเดือนกันยายน - ตุลาคม ประกอบกับมีพายุหลายลูกพัดผ่านกรุงเทพฯ ในช่วงเดือนตุลาคม โดยวัดปริมาณฝนตลอดทั้งปีได้ 2119 มม.

น้ำท่วม พ.ศ. 2529 ได้เกิดฝนตกหนักมากและตกติดต่อกัน ตั้งแต่วันที่ 8 - 10 พฤษภาคม 2529 เนื่องจากได้มีพายุจรนำฝนตกในพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยมีฝนตก 254 มม. ที่กรมอุตุนิยมวิทยา(บางกะปิ) และ 273 มม. ที่เขตราษฎร์บูรณะ ทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลัน ในบางพื้นที่

น้ำท่วม พ.ศ. 2533 ในเดือนตุลาคมพายุโซนร้อน "อีรา" และ "โลล่า" พัดผ่านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้ฝนตกหนักที่กรุงเทพมหานครถึง 617 มม.

น้ำท่วม พ.ศ. 2537ได้เกิดพายุฝนฤดูร้อนถล่มกรุงเทพมหานครและปริมณฑลเมื่อวันที่ 7 และ 8 พฤษภาคม 2537 วัดปริมาณฝนได้มากที่สุด คือ เขตยานนาวาได้ 457.6 มม. โดยเฉลี่ยในทั่วเขตกรุงเทพฯ มีปริมาณน้ำฝน 200 มม. มากที่สุดในประวัติการณ์ เรียกได้ว่าเป็น "ฝนพันปี" ทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันในหลายพื้นที่สร้างความเดือดร้อนไปทั่วกรุงเทพมหานคร

น้ำท่วม พ.ศ. 2538 มีฝนตกในภาคเหนือ ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เนื่องจากพายุหลายลูกพัดผ่าน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมเป็นต้นมา และมีสภาพฝนตกหนักในช่วงเดือนสิงหาคมถึงตุลาคม เนื่องจากพายุ "โอลิส" ทำให้ระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับสูง โดยวัดที่สะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2538 มีค่าระดับสูงถึง 2.27 เมตร (รทก.) ซึ่งสูงสุดเป็นประวัติการณ์(เท่าน้ำท่วมปี พ.ศ. 2485 ) ทำให้น้ำล้นคันป้องกันน้ำท่วมริมสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา เข้าท่วมพื้นที่ริมแม่น้ำในระดับสูงถึง 50 - 100 ซ.ม.

น้ำท่วม พ.ศ. 2539 มีระยะเวลาท่วมขังตั้งแต่เดือน พฤศจิกายน -ธันวาคม 2539 ตั้งแต่หลังปี 2539 เป็นต้นมา ยังไม่เกิดเหตุการณ์น้ำท่วมรุนแรงในเขตกรุงเทพมหานคร มีเพียงน้ำท่วมขังในเวลาไม่นานก็ระบายออกได้สู่ภาวะปกติ

น้ำท่วม พ.ศ. 2541 น้ำท่วมเกิดจากฝนตกในพื้นที่กรุงเทพมหานคร วัดน้ำฝนได้สูงสุดที่สถานีดับเพลิงพญาไท 2451 มม. จุดที่น้ำในถนนแห้งช้าที่สุดที่ถนนประชาสงเคราะห์(จากแยกดินแดงยาวตลอดสาย) เขตดินแดงท่วมสูง 20 ซม. นาน 19 ชม. โดยท่วมสูงสุดที่ถนนเพลินจิต และถนนราชดำริ เขตปทุมวัน ท่วมสูง 20 - 40 ซม. นาน 11 ชม.

น้ำท่วมท่าเรือแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ

 

ภาพน้ำท่วมในอดีตบริเวณอนุเสาวรีย์ประชาธิปไตย

ภาพน้ำท่วมในอีดตไม่ทราบปี รถเมล์สาย 71 กำลังลุยน้ำ

ภาพน้ำท่วมบริเวณตลาดบางซื่อ ประมาณปี พ.ศ. 2521

ภาพน้ำท่วมจังหวัดเชียงใหม่ ประมาณปี พ.ศ. 2495

ภาพน้ำท่วมกรุงเทพฯ ประมาณปี พ.ศ. 2493

 

น้ำท่วมบริเวณสี่พระยา

ที่มาของภาพและคำบรรยายภาพ

คุณมิตรภาพไม่รู้จบ web พันธุ์ทิพย์