ณ เวียงวังที่อบอวลด้วยกลิ่นบุหงารำไป และเสียงฆ้องระฆังแว่วดังเมื่อยามเงายามบ่ายทอดยาวนั้น

มีเรื่องราวขนมขานขับ ที่แม้จะมิได้จารึกไว้ในราชพงศาวดาร หากก็ถูกกล่าวถึงอยู่เสมอในหมู่แม่ครัว

เครื่องต้นทั้งหลาย... ขนมหันตรา ขนมไทยน้อยน่ารักที่บรรจุไว้ด้วยอารมณ์แห่งรัก อันบางคราวก็หอมหวาน

และบางคราวก็แอบเจือขื่นขม

กล่าวกันว่านางผู้ให้กำเนิดขนมนี้หาใช่ผู้ใดอื่นไกล... แต่เป็น สมเด็จเจ้าฟ้าบุญรอด ผู้สืบทอดกิจการเครื่องต้น

จากพระมารดาอันสูงศักดิ์ คือสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ครั้งหนึ่งเมื่อพระองค์ทรงโปรดสนมใหม่...

เรื่องรักในรั้วในวัง ย่อมมิได้โปร่งโล่งเช่นลมฟ้า แม้แต่เจ้าฟ้าผู้สูงศักดิ์ก็ยังมีจิตใจมิแตกต่างจากหญิงสามัญ

เจ้าฟ้าบุญรอด... ผู้เปี่ยมด้วยอัจฉริยภาพในการปรุงอาหาร ทรงพิโรธ มิยอมถวายเครื่องเสวยดังเคย

คาดว่าความรักในพระทัยคงปะปนกับความน้อยพระทัยอย่างแยบยล

จนในวันหนึ่ง เมื่อรัชกาลที่ ๒ ทรงระลึกถึงรสมือของพระองค์ ทรงโปรดให้จัดเครื่องต้นฝีพระหัตถ์มาถวายอีกครั้ง

ในถาดทองคำประดับไข่มุกนั้น... มีขนมหนึ่งวางเคียงมาเงียบ ๆ

ขนมหันตรา

ตัวขนมทำจากถั่วบดละเอียด กดเป็นแผ่นแบน คล้ายกับ การตีตรา

และห่อด้วยไข่แดงปรุงสุกจนขึ้นเงา เปรียบดัง การครอบครอง

นั่นคือขนม...ที่พูดแทนความในพระทัยของสตรีผู้หนึ่ง

ที่มิอาจพูดความในใจออกมาได้ในถ้อยคำ

จึงใช้ขนมเป็นจดหมายรัก

กลบกลิ่นขมในหัวใจด้วยน้ำตาลและถั่วบดละเอียดละออ

ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ เคยกล่าวยกย่องว่า

“พระองค์เป็นอัจฉริยนารีรัตน์พิเศษพระองค์หนึ่ง

ทรงชำนาญในกิจการของสตรี มีปากศิลป์วิธีการชั่งทำกับเข้าของกินเป็นเลิศอย่างเอก...”

โอ้... ขนมหันตราเจ้าขา

เจ้าคือขนมแห่งความรัก ที่ไม่อาจพูดออกมา

แต่แอบวางไว้ในถาดทอง... เพื่อให้ใจสองดวง

เข้าใจกัน... โดยไม่ต้องเอื้อนเอ่ย

"ขนมหันตรา" ขนมแห่งรัก อันขมหวานของเจ้าฟ้าบุญรอด