นายจ่ายวด (ปาณี ไกรฤกษ์) เป็นบุตรชายของเจ้าพระยามหิธร (ลออ ไกรฤกษ์) ราชเลขาธิการ เมื่อเติบใหญ่ บิดาได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และโปรดเกล้าฯ ให้รับราชการเป็น "มหาดเล็กรับใช้" ชุดแรก เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๘

เนื่องจากมหาดเล็กรับใช้ต้องปรนนิบัติถวายงานอย่างใกล้ชิด จึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมากเป็นพิเศษ เช่น ประทับฉายพระบรมฉายาลักษณ์ร่วมกับมหาดเล็กรับใช้ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์และสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ตามที่ทรงเห็นสมควร ตลอดจนเป็นนักเรียนทุนส่วนพระองค์ออกไปศึกษาวิชาการยังต่างประเทศเมื่อได้อายุถึงเกณฑ์

สำหรับนายปรานี ไกรฤกษ์ รับราชการในกรมมหาดเล็กต่อมาจนก้าวหน้าตามลำดับ และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นนายรองพินัยราชกิจ นายกวดหุ้มแพร และนายจ่ายวด ตามลำดับ ขณะอายุเพียง ๒๐ ปีเศษเท่านั้น

กระทั่ง วันที่ ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๖๒ นายจ่ายวด (ปาณี ไกรฤกษ์) ขี่รถจักรยานยนต์ยี่ห้อ indian จะไปบ้านราชวิถี โดยมีหม่อมราชวงศ์เฉลิมลาภ ทวีวงศ์ (หม่อมทวีวงศ์ถวัลยศักดิ์) มหาดเล็กรับใช้รุ่นเล็ก ซ้อนท้ายไปอีกคน เมื่อทั้งสองขับมาถึงสวนจิตรลดา รถจักรยานยนต์ส่ายมากทำให้หม่อมราชวงศ์เฉลิมลาภ ทวีวงศ์ เกิดกระเด็นตกรถ ส่วนนายจ่ายวด (ปาณี ไกรฤกษ์) กับรถ วิ่งเข้าชนรถโกดังหลวงข้างทางจนได้รับบาดเจ็บสาหัส และเสียชีวิตในอีก ๓ วันต่อมา ด้วยวัยเพียง ๒๒ ปี

ด้วยเหตุนี้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงขอซื้อรถจักรยานยนต์จากมหาดเล็กทุกคน ด้วยทรงเกรงว่าจะเกิดอันตรายเช่นนี้อีก

ในงานบำเพ็ญกุศลศราทธพรตอุทิศให้แก่นายจ่ายวด (ปาณี ไกรฤกษ์) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชนิพนธ์และแสดงพระธรรมเทศนาพระราชทานในนามของ พระรามราชมุนี เจ้าอาวาสวัดธรรมาธิปไตย และเจ้าคณะมณฑลดุสิตราชธานี ซึ่งมีข้อความบางตอน ดังนี้

"การที่นายจ่ายวดได้มาสิ้นชีวิตในขณะเมื่ออายุยังอยู่ในปฐมวัย และโดยอาการอันพึงสยดสยองนั้น ก็เป็นธรรมดาย่อมจักทำให้ญาติมิตรผู้สนิทเสน่หาวิสาสะมีความเศร้าโศกาดูรเป็นอันมาก ยากที่จะอดกลั้นปริเวทนาการเสียได้ เมื่อรำพึงถึงรูปสมบัติของผู้ตายอันเป็นที่น่าพึงใจ และคุณสมบัติอันน่าพึงใจยิ่งกว่าอีกด้วยแล้ว ก็ยิ่งทำให้รู้สึกเสียดายมาก จนบางทีก็ถึงแก่ออกปากว่า "เขายังมิควรตายเลย!!" ดังนี้เป็นต้น"

ที่มา : หอจดหมายเหตุแห่งชาติ

ที่ปรึกษา : ฉลองพระองค์เครื่องแบบนายทหาร และรถยนต์พระที่นั่ง อ.วรชาติ มีชูบท , บรรเลง : นายสอาด, ลงสี : นายโพยม

Cr. เพจฉายานิทรรศน์

ชีวิตและจากไปของนายจ่ายวด ปาณี ไกรฤกษ์