สมเด็จฯ เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ ทรงฉลองพระองค์ ตามแบบพระราชกุมารี

สมเด็จฯ เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ พระราชธิดาพระองค์สุดท้ายที่สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเสด็จไปงานพระราชทานเพลิงพระศพด้วยพระองค์เอง และทรงเป็นสมเด็จป้าแท้ ๆ ของ ในหลวงรัชกาลที่ 9

เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ เป็นพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวีที่ยังทรงพระชนม์ แต่พระองค์ก็มีพระโรคประจำพระองค์คือพระวักกะพิการเรื้อรัง (ไตพิการเรื้อรัง) เคยเสด็จไปทรงรับการผ่าตัดที่ต่างประเทศถึง 2 ครั้ง และมีพระดำริจะเสด็จไปสิ้นพระชนม์ที่ต่างประเทศเสีย เพื่อมิให้พระชนนีต้องวิตกกังวลหรือยุ่งยากพระทัย แต่พระองค์ได้เสด็จกลับประเทศไทยเพราะทรงทราบข่าวการประชวรของพระชนนี และพระอาการของพระองค์กลับกำเริบขึ้น จนวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 มีพระอาการหนักมากจนน่าวิตก

แพทย์ที่ถวายการรักษาได้ระบุว่า ประชวรหลอดลมฝอยและปอดอักเสบพระอาการทางพระหทัยอ่อนมาก และไตไม่ทำงาน สรุปพระอาการประชวร หม่อมเจ้าหญิงสุภาภรณ์ ไชยันต์ เสด็จไปกราบทูลพระอาการประชวรต่อสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเมื่อพระองค์ทราบข่าวพระอาการประชวร ก็เสด็จไปยังวังคันธวาสทันที

พอเส็จถึงวังก็เสด็จไปยังห้องบรรทม ทอดพระเนตรเห็นพระราชธิดาบรรทมหลับพระเนตรอยู่ ก็ตรัสถามว่า

"ลูกหญิง ลูกหญิงจ๋า เป็นอะไรจ๊ะ"

ทูลกระหม่อมเมื่อได้ยินพระสุรเสียงสมเด็จพระราชชนนีดังนั้นก็ทรงพยายามที่จะลืมพระเนตรแต่ก็ลืมพระเนตรแต่ก็ไม่ได้มาก ได้แต่ตรัสตอบว่า
"ไม่รู้"

สมเด็จฯ ทอดพระเนตรห็นดังนั้นจึงตรัสว่า
"นี่ไตแล้ว ไตเอาเรื่อง"

พระองค์สิ้นพระชนม์ที่วังคันธวาส ถนนวิทยุ เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 เวลา 23.15 นาฬิกา ด้วยพระอาการสงบ ท่ามกลางความเศร้าโศกเสียใจของพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชบริพารตลอดจนผู้ใกล้ชิด นับเป็นพระราชธิดาองค์สุดท้ายของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวีที่สิ้นพระชนม์ ในการนี้สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี เสด็จไปงานพระราชทานเพลิงพระศพด้วยพระองค์เอง

ซึ่งก่อนหน้านี้สมเด็จพระศรีสวรินทิราฯ ไม่เคยเสด็จไปงานพระราชทานเพลิงพระศพพระราชโอรสธิดาพระองค์ใด เนื่องจากคติโบราณที่ห้ามบิดามารดาเผาศพบุตร มิฉะนั้นต้องเผาอีก แต่ครั้งนี้เป็นพระราชธิดาองค์ท้ายสุด พระองค์จึงได้เสด็จมา และมีพระดำรัสที่มีนัยยะความชอกช้ำพระทัย และประชดประชันในพระชะตาชีวิตว่า "...อ๋อ ไปส่งให้หมด พอกันที ไม่เคยไปเลยจนคนเดียว คนนี้ต้องไปหมดกันที"

........พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ทรงได้รับพระกรุณาหวีพระเกศาก่อนที่พนักงานภูษามาลาจะเชิญพระศพลงสู่พระโกศ เนื่องจากทรงเป็นพระญาติสนิทที่สุดที่อยู่ในเมืองไทยขณะนั้น งานพระศพเงียบหงอยเหงามาก เพราะเหตุการณ์บ้านเมืองในขณะนั้นไม่ค่อยปกติ.............

พระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพถูกจัดขึ้นเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 ณ ท้องสนามหลวง หลังการสิ้นพระชนม์ของพระองค์ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าได้พระราชทานวังคันธวาสให้กับโรงเรียนราชินีบน เพื่อเก็บผลประโยชน์เป็นรายได้บำรุงโรงเรียน ปัจจุบันพื้นที่ของวังคันธวาสได้กลายเป็นที่ตั้งของโรงแรมพลาซ่า แอทธินี รอยัล เมอริเดียน