หลากเรื่องราวชีวิตของคุณหญิงมณี สิริวรสาร

คุณหญิงมณี สิริวรสาร หรือเดิมคือ หม่อมมณี ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา มีชื่อแต่แรกเกิดว่า มณี บุนนาค หรือ มณี
เซเนียร์ บุนนาค (เกิด: 22 กันยายน พ.ศ. 2458 — ถึงแก่อนิจกรรม: 27 กันยายน พ.ศ. 2542) อาจารย์และนักสังคมสงเคราะห์ชาวไทย อดีตพระสุณิสาของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ด้วยท่านเคยสมรสกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต พระราชโอรสบุญธรรมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว.และคุณหญิงมณีเป็นผู้เขียนหนังสือ ชีวิตเหมือนฝัน

ซึ่งเป็นหนังสือที่บรรยายเหตุการณ์ช่วงปลายพระชนม์ชีพของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวไว้ค่อนข้างละเอียด.นักอ่านหลายๆ คนบอกว่าชีวิตของคุณหญิงมณี เป็นหนึ่งในอัตชีวประวัติที่สนุกมากที่สุด เท่าที่เคยอ่านมาเลยทีเดียว แม้ว่าตัวหนังสือจะเล็กและอัดแน่นมากก็ตามที เพราะว่าด้านหนึ่งคือโชคชะตาที่โลดโผนโจนทะยานเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์ราชวงศ์ของไทย อีกด้านหนึ่งก็ไม่อาจหลุดพ้นไปจากเรื่องสามัญชนอย่างรัก โลภ โกรธ หลง หรือเรื่องยุ่งวุ่นวายเกี่ยวกับญาติพี่น้อง ทรัพย์สมบัติ ไปได้.คุณหญิงมณี ธิดาของพระยาราชานุประพันธ์ (เปีย บุนนาค) ราชทูตไทยประจำราชสำนักเซนต์เจมส์ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เกิดแต่ภรรยารองชื่อ ดอรีส วินดั้ม สตรีชาวอังกฤษ

ต่อมาเมื่อเธอได้รับทุนไปศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษก็ได้พบรักกับเจรี่ หรือ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์ฯ บุตรบุญธรรมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยความถูกอัธยาศัยกันและกันอย่างมาก แม้ทั้งสองคบกันได้ไม่นาน คุณหญิงมณีก็ยอมลาออกจากมหาวิทยาลัยแล้วแต่งงานกับเจรี่ ช่วงชีวิตช่วงนี้ราวกับว่าเธออยู่ในฝัน มีเงินจับจ่ายอย่างเหลือเฟือและได้ติดตามสามีไปยังราชสำนักของยุโรปหลายประเทศ ไม่นานนักคุณหญิงมณีก็ตั้งท้อง ทั้งคู่มีลูกชาย 2 คน นำความสุขใจมาให้เธอและผู้คนที่แวดล้อมอย่างมากแต่ความสุขไม่อาจอยู่กับใครได้นาน.....

หลังแต่งงานกับเจรี่ได้ 3 ปี พระองค์เจ้าจิรศักดิ์ฯ ที่เข้าเป็นนักบินขนส่งของอังกฤษก็ขับเครื่องบินชนภูเขาตายเนื่องจากทัศนวิสัยเลวร้าย ทิ้งให้คุณหญิงมณีเป็นหม้ายตั้งแต่ยังสาว ที่ต้องดูแลลูกเล็กๆเพียงลำพัง แต่นั่นก็เป็นไปเพียงไม่นาน เมื่อพี่ชายของเจรี่ พระองค์เจ้าอาภัสฯ เข้ามาดูแลมณีกับหลานๆ หลังการตายของน้องชาย อีกทั้งยังเกี้ยวพาราสีเธออยู่เนืองๆ ในภาวะยากลำบากของสงครามโลกครั้งที่สอง และด้วยยุคสมัยนั้นสตรียากที่จะอยู่คนเดียวได้ แม่ของคุณหญิงมณีจึงสนับสนุนให้เธอแต่งงานใหม่อีกครั้ง แม้คุณหญิงมณีจะไม่ได้ชื่นชอบหรือรักชายคนใหม่ได้เท่ากับสามีที่เพิ่งตายไปก็ตามที 6 เดือนหลังจากนั้นเธอก็แต่งงานกับพระองค์เจ้าอาภัสฯ.ยิ่งอยู่กันไป คุณหญิงมณีก็พบว่าตัวเองอาจจะใจเร็วด่วนได้เร็วไปสักนิดที่ไม่ได้ศึกษากันให้ถ้วนถี่ เมื่อความคิดและอัธยาศัยของเขานั้นไม่ต้องกับเธอเท่าไหร่ อย่างไรก็ตามมณีพยายามทำใจ

แม้จะอดเปรียบเทียบไม่ได้ก็ตาม ทั้งคู่มีลูกสาวด้วยกัน 1 คน คือ ม.ร.ว.อรมณี ภาณุพันธุ์ ถึงแม้ชีวิตจะไม่ได้สุขสบายอย่างที่เคยเป็น เธอก็พยายามปรับตัว พระองค์อาภัสฯ เป็นผู้ชายที่เป็นหลักให้เธอในบ้านฟาร์มหลังเล็กๆ ที่อังกฤษได้ดีทีเดียว ถึงกระนั้นเมื่อสงครามโลกครั้งที่สองจบลง ทั้งคู่ก็ตัดสินใจกลับมาเมืองไทย.หลังกลับมาเมืองไทย คุณหญิงมณีพบว่าตัวเองเข้ามาอยู่ในวงสังคมอีกครั้ง แต่ด้วยวัฒนธรรมที่แตกต่างกันระหว่างไทยฝรั่ง พระองค์เจ้าอาภัสฯ ก็ชักเหลิงไปกับยศถาบรรดาศักดิ์ที่มีอยู่ ยิ่งทำให้ปัญหาความต่างของทั้งคู่กลายเป็นเรื่องกวนใจมณีเรื่อยมา แม้คนอื่นๆ จะพากันอิจฉามณีที่เพียบพร้อมทั้งรูป ทรัพย์ คู่ชีวิต เพื่อนฝูง และมีวิถีชีวิตอันเริงรื่นชื่นบาน แต่ลึกลงไปภายในนั้นเธอรู้สึกว่าไม่อาจสัมผัสกับความสุขสงบที่แท้จริงได้เลย หากชีวิตภายในครอบครัวนั้นไม่ร่มเย็น.และแล้ววันหนึ่งเรื่องก็เป็นไปในทางที่เดาไม่ยาก

เมื่อคุณหญิงมณีกลับบ้านกะทันหันแล้วพบหลักฐานคาหนังคาเขา(ละครนี่ชอบให้เปิดประตูไปแล้วเห็นจะๆ ความจริงต้องล็อคประตูกันก่อนสิ) กว่าเธอจะไขกุญเเจเข้าห้องไปได้ สามีกับสาวใช้ก็แต่งตัวกันเสร็จเรียบร้อยแล้ว เธอยื่นคำขาดว่าทุกอย่างจะกลับมาเป็นเหมือนเดิมก็ได้แต่ต้องเลิกกับหญิงคนนี้ คงด้วยความที่กำลังหลงใหลพระองค์เจ้าอาภัสฯ ไม่ยินยอม ดังนั้นเธอจึงตัดสินใจหย่าทันที ลูกสาวที่ติดพ่อนั้นเธอก็ให้อยู่กับอดีตสามี ส่วนลูกชายอีก 2 คนที่โตพอได้ส่งไปเรียนโรงเรียนประจำในต่างประเทศ.ระหว่างนั้นเรื่องที่ดินและวังบูรพาภิรมย์ที่พระบิดาสามีทั้งสองของคุณหญิงมณีเป็นเจ้าของก็ยังแบ่งไม่สำเร็จเสียทีแม้จะยืดเยื้อมานานหลายปีตั้งแต่เธอยังแต่งงานจนกระทั่งหย่าแล้วก็ตาม ด้วยเจ้าของวังไม่ได้ทิ้งพินัยกรรมไว้ การตีค่าประเมินราคาและการแบ่งสินทรัพย์ต่างๆนั้นยากเย็นเหลือเกินเพราะแม้แต่ระหว่างพี่น้องก็ไม่มีใครยอมลดราวาศอก

อีกทั้งพระองค์เจ้าพีระฯ น้องชายของพระองค์เจ้าอาภัสฯ พี่ชายของพระองค์เจ้าจิรศักดิ์ฯ ได้ขายมรดกส่วนของตนให้คนนอกไปแล้ว การเจรจาจึงเป็นไปด้วยความลำบาก สุดท้ายก็ต้องขายวังทิ้งปล่อยให้คนอื่นทำกำไรไปมากมาย.เมื่อไม่มีลูกกวนตัวหรือผัวกวนใจ คุณหญิงมณีก็มีโอกาสโคจรมาพบกับคุณแมน เขาเป็นรักแรกของมณีแต่พอเธอไปเรียนต่อเลยต้องร้างลากันไป แต่ ณ บัดนี้คุณแมนแต่งงานเสียแล้วกับหญิงสาวลูกผู้น้องที่ญาติๆ สนับสนุนและยังมีลูกด้วยกันถึง 5 คน ถึงกระนั้นเมื่อคุณแมนได้พบมณีอีกครั้ง เขาก็ดีใจมากและสารภาพว่าเขาแต่งงานตามที่ผู้ใหญ่จัดหาให้ก็เท่านั้น ความรักที่มีต่อเธอยังคงเหมือนเดิม เมื่อทั้งสองได้ใกล้ชิดสนิทสนมกันมากขึ้น คุณหญิงมณีจึงขอให้คุณแมนเลิกกับเมียซะหากไม่ได้รัก เธอยอมรับเลี้ยงลูกของเขาได้ อย่างไรก็ตามข้อเสนอนี้ไม่เคยเป็นผลสำเร็จ แม้ว่าคุณแมนกับมณีจะพากันไปเที่ยวต่างประเทศออกหน้าออกตาให้ใครๆ รู้ก็ตาม คุณหญิงมณีพบว่าเขาเป็นคนดีเข้ากับเธอและลูกๆ ได้ แม้จะไม่แข็งแกร่ง หรือพร้อมรับหน้าที่ผู้นำอย่างที่อดีตสามีเป็น แต่ก็ไม่ใช่ผู้ชายที่จะมาปอกลอกเอาทรัพย์สมบัติ

คุณแมนยังคงกลับไปอยู่กับลูกเมียและอยู่กับคุณหญิงมณีเรื่อยมา ความสัมพันธ์ของทั้งคู่เป็นเช่นนี้มาตลอด 10 ปี.อย่างไรก็ตามคุณหญิงมณีก็เหมือนได้พระเอกขี่ม้าขาวมาช่วย เมื่อได้หมอปชา สิริวรสาร แพทย์ทหารที่อายุน้อยกว่าราว 5-6 ปีมาขอแต่งงานด้วย หมอปชาเป็นคนที่เธอนำเรื่องคุณแมนไปปรึกษาด้วยบ่อยๆ เขาจึงเข้าอกเข้าใจเธอเป็นอย่างดี ทั้งคู่ได้แต่งงานในวัยผู้ใหญ่แล้ว ตัวหมอปชาเองก็เที่ยวมาจนเบื่อถึงได้แต่งงานลงหลักปักฐาน การอยู่ร่วมกันจึงไปเป็นอย่างประนีประนอม และยืนยาวถึง 23 ปี ด้วยวิสัยทัศน์ของสามีทำให้ทรัพย์สินของเธองอกเงยขึ้นอีกมาก ลูกชายของเธอที่โตเป็นหนุ่มแล้วก็เข้าใจดี

แม้ว่าคุณหญิงมณีจะเสียใจอยู่บ้างที่เดชกับทิน ลูกชายของเจรี่นั้นไม่ค่อยซาบซึ้งถึงคุณค่าของสมบัติสกุลภานุพันธ์กับมรดกที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวยกให้พ่อของทั้งคู่นัก เพราะตั้งแต่เล็กก็เติบโตที่เมืองนอกมาตลอด ทำให้นิสัยคล้ายคนต่างประเทศ .คุณหญิงมณีได้ทำงานการกุศลอย่างที่ตั้งใจมาตลอดและได้กลายเป็นคุณหญิงมณี สิริวรสาร ทั้งคู่ไม่มีลูกด้วยกันแต่รับหลานที่เป็นลูกของลูกสาวที่เลิกกับสามีคนแรกมาเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรม หมอปชาถึงแก่กรรม เมื่อ พ.ศ. 2526 ด้วยโรคมะเร็ง ส่วนคุณหญิงมณี สิริวรสาร ได้ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ พ.ศ. 2542 อายุ 85 ปี